قاسم کاکایی

استاد فلسفه و عرفان اسلامی دانشگاه شیراز

قاسم کاکایی عرفان‌پژوه و استاد فلسفه و عرفان اسلامی دانشگاه شیراز است. کاکایی در رشتۀ الهیات و معارف اسلامی تحصیل‌کرده است. وی دارای مدرک دکتری حکمت و فلسفه از دانشگاه تربیت مدرس است. کاکایی تدریس در دانشگاه شیراز و دوره‌های فشرده‌ آموزشی در دانشگاه کارولینای شمالی آمریکا و پاراماندینا جاکارتا را در سابقۀ خود دارد. از گرایش‌های پژوهشی او می‌توان به عرفان اسلامی، عرفان تطبیقی، فلسفه و کلام اسلامی و کلام تطبیقی اشاره کرد.

 

سوابق تحصیلی

  • حوزوی در حد اجتهاد، حوزه علمیه شیراز-حوزه علمیه قم، ۱۳۸۲-۱۳۵۵
  • دکتری فلسفه و حکمت، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ۱۳۷۹
  • کارشناسی ارشد الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، ۱۳۷۳
  • کارشناسی مهندسی برق و الکترونیک، دانشگاه شیراز، ۱۳۶۲

 

سوابق علمی – آموزشی

  • مدرس دروس فلسفه و عرفان، Paramadina University of Jakarta، ترم فشرده ۲۰۰۳
  • مدرس کلام و تفسیر قرآن، University of Carolina, USA، ترم فشرده ۲۰۰۲
  • مدرس دروس الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شیراز، ۱۳۸۶-۱۳۶۴
  • مدرس دروس معارف اسلامی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، ۱۳۷۳-۱۳۶۴
  • مدرس دروس الهیات، مرکز تربیت معلم شیراز، ۱۳۶۶-۱۳۶۴
  • مدرس دروس عقیدتی، صنایع الکترونیک شیراز، ۱۳۶۵-۱۳۶۳
  • مدرس حوزه علمیه، قم و شیراز، ۱۳۸۶-۱۳۶۲
  • مدرس دروس دینی و عربی، دبیرستان‌های شیراز، ۱۳۵۹-۱۳۵۶

 

سوابق پژوهشی

  • عضو هیئت تحریریه مجلات علمی پژوهشی در دانشگاه‌های تهران، فردوسی مشهد، اصفهان و قم
  • گذراندن فرصت مطالعاتی در دانشگاه کارولینای شمالی آمریکا
  • سردبیر و عضو هیئت تحریریه مجله پژوهشنامه عرفان، ۱۳۹۰-۱۳۹۳
  • مشاور پروژه بزرگ گفتگوی بین ادیان تحت عنوان “The Cambridge Inter-Faith Program” ، دانشگاه کمبریج، ۲۰۰۷-۲۰۰۵
  • دبیر علمی کنفرانس بین‌المللی عرفان و حکمت هنری، مکتب شیراز، تهران-شیراز، آذر ۱۳۸۷
  • عضو کمیته علمی کنفرانس جهانی بزرگداشت مولانا، تهران، آبان ۱۳۸۶
  • دبیر کنفرانس بین‌المللی مولانا و دین در دانشگاه شیراز، اردیبهشت ۱۳۸۶
  • گذراندن فرصت مطالعاتی در دانشگاه کمبریج انگلستان، ۱۳۸۵-۱۳۸۴
  • دبیر علمی کنفرانس بین‌المللی مکتب فلسفی شیراز، دانشگاه شیراز، اردیبهشت ۱۳۸۳
  • دبیر علمی کنفرانس ملی سیره و اندیشه امام علی (ع)، دانشگاه شیراز، ۱۳۷۹
  • عضو هیئت علمی کنفرانس اندیشه دینی و جامعه مدنی، شیراز، ۱۳۷۶
  • استاد مشاور چندین پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد و دکتری در دانشگاه‌های شیراز، تهران، امام صادق(ع)، اصفهان، قم، فردوسی مشهد. دانشگاه مفید، علامه طباطبایی، پیام نور، جامعة‌المصطفی و حوزۀ علمیه
  • استاد راهنمای چندین پایان‌نامه دکتری و چندین پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد در دانشگاه‌های شیراز، تهران، قم
  • عضو کمیته پژوهشی مرکز تحقیقات حقوق بشر، دانشگاه شیراز، ۱۳۸۲-۱۳۷۹
  • عضو کمیته پژوهشی مرکز تحقیقات امور زنان، دانشگاه شیراز، ۱۳۸۲-۱۳۸۰
  • عضو کمیته پژوهشی دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، ۱۳۸۲-۱۳۷۵
  • مؤسس، سردبیر و عضو هیئت تحریریه فصلنامه اندیشه دینی، دانشگاه شیراز، ۱۳۹۳-۱۳۷۶
  • عضو مؤسس و عضو هیئت مدیره انجمن علمی معارف اسلامی ایران، ۱۳۸۱-۱۳۷۶
  • عضو مؤسس و رئیس مرکز پژوهش‌های فرهنگ اسلامی، دانشگاه شیراز، ۱۳۸۱-۱۳۷۴

 

سوابق اجرایی

  • رئیس دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، ۱۳۹۳
  • رئیس بخش الهیات و معارف اسلامی دانشگاه شیراز، ۱۳۸۶
  • رئیس دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، ۱۳۸۳-۱۳۸۲ و ۱۳۸۶-۱۳۸۸
  • عضو کمیته‌ برنامه‌ریزی دروس معارف ‌اسلامی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، ۱۳۸۸-۱۳۷۷
  • دبیر شورای گروه‌های معارف اسلامی منطقه ۶ کشور (استان‌های فارس، خوزستان، بوشهر، کهگیلویه و بویر احمد)، ۱۳۸۸-۱۳۷۶
  • معاون پژوهشی دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شیراز، ۱۳۸۲
  • رئیس بخش الهیات و معارف اسلامی دانشگاه شیراز، ۱۳۸۲-۱۳۷۵
  • رئیس دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شیراز، ۱۳۷۸-۱۳۷۶

 

سخنرانی‌های آزاد آموزشی

  • زیر هر یارب تو لبیک‌هاست: نیایش؛ ورزیده شدن برای عشق یا عشق‌ورزی با معشوق، اردیبهشت ۱۴۰۰، مؤسسه سروش مولانا
  • نیایش، بهشت یا کلید بهشت، همایش سومین روز نیایش، ۱۳۹۳، مؤسسه سروش مولانا
  • وحدت وجود از نگاه مولانا، همایش دومین رستخیز مولانا، تیر ۱۳۹۱، مؤسسه سروش مولانا
  • سمینار گفتگوی ادیان، دانشگاه دولتی نیویورک، ۱۳۸۳
  • سمینار عرفان اسلامی، دانشگاه ناپل، ایتالیا، ۱۳۸۶
  • کنفرانس جهانی بزرگداشت صدالدین قونوی، قونیه، ۱۳۸۷
  • کنفرانس جهانی بزرگداشت ابن عربی، استانبول-دمشق، ۱۳۸۸
  • Qur’an and Modern Studies, London-SOAS, November ۲۰۰۵
  • Theology and Religions, Leeds, April ۲۰۰۶
  • A Catholic-Shi’a Engagement, London-York, July ۲۰۰۵
  • Know Yourself, Oxford, May ۲۰۰۶
  • Thinking and Naming God in Global Religious Dialogue, Vienna, May ۲۰۰۳
  • Religious Authorities in Middle Eastern Islam, Berlin, December ۲۰۰۲
  • کنفرانس جهانی بزرگداشت مولانا، استانبول-قونیه، ۱۳۸۶
  • کنفرانس بین المللی سقراط از دیدگاه یونانیان و ایرانیان، آتن، اسفند ۱۳۸۵
  • کنفرانس بین المللی بزرگداشت شیخ محمود شبستری، تهران، آبان ۱۳۸۵
  • کنفرانس بین المللی عرفان، تجربه دینی و گفتگوی ادیان، تربیت مدرس تهران، مهر ۱۳۸۳
  • دومین همایش بین المللی بزرگداشت ملاصدرا، تهران، ۱۳۸۳
  • کنفرانس بین المللی قرطبه و اصفهان، دانشگاه اصفهان، ۱۳۸۱
  • کنفرانس عرفان، اسلام، ایران و انسان معاصر، دانشگاه تهران، بهمن ۱۳۸۳
  • کنفرانس بین المللی گفتگوی تمدن‌ها از راه آموزش عالی، دانشگاه تهران، اردیبهشت ۱۳۸۱
  • کنفرانس بین المللی عرفان پلی میان فرهنگ‌ها، دانشگاه تهران، مهر ۱۳۸۱
  • کنفرانس ملی سیره و اندیشه امام علی (ع)، شیراز، ۱۳۷۹
  • کنفرانس ملی بزرگداشت شیخ علاء‌الدوله سمنانی، سمنان، ۱۳۸۱
  • کنفرانس جهانی بزرگداشت شیخ اشراق، زنجان، ۱۳۸۰
  • کنفرانس جهانی بزرگداشت صدرالمتألهین، تهران، ۱۳۷۷
  • حکمت و فلسفه در شیراز، شیراز ۱۳۷
  • جامعه مدنی و اندیشه دینی، شیراز، ۱۳۷۶

 

برخی آثار منتشر شده

کتاب

  • حدیث سرو. تهران: حکمت، ۱۳۹۵
  • ابن عربی، میراث‌دار پیامبران. تهران: علمی و فرهنگی، ۱۳۹۳
  • هنگام نیایش چه می‌کنیم؟ (مقدمه، ویرایش و تعلیقات). تهران: هرمس، ۱۳۹۲
  • آینه‌های نیستی (مقدمه). تهران: علم، ۱۳۸۹
  • گلبانگ سربلندی. تهران: هرمس، ۱۳۹۰
  • هستی و نیستی عشق. تهران: هرمس، ۱۳۸۹
  • فلسفه عرفان. تهران: فرهنگستان هنر، ۱۳۸۷
  • ترجمه کتاب اقتدای به محمد نوشته کارل ارنست. تهران:هرمس، ۱۳۸۹
  • تجلی عرفان اسلامی در ادب فارسی. تهران: سمت، در دست تألیف
  • ترجمه کتاب عوالم خیال، نوشته ویلیام چیتیک. تهران: هرمس، ۱۳۸۴
  • آیت حق. شیراز: فلاح، ۱۳۸۲
  • فرهنگ اصطلاعات عرفان اسلامی. تهران: سهروردی، ۱۳۸۱
  • وحدت وجود به روایت ابن عربی و مایستر اکهارت.تهران: هرمس، با همکاری مرکز بین‌المللی گفتگوی تمدن‌ها، ۱۳۸۱
  • کلمۀ حق. شیراز: انتشارات حوزه علمیه، ۱۳۷۶
  • خدامحوری. تهران: انتشارات حکمت، ۱۳۷۴

مقاله

  • بررسی تطبیقی نظریه تشکیک ملاصدرا و تمثیل آکوئیناس. اندیشه دینی، شماره ۴۱، ۱۳۹۰
  • فنای صفاتی از دیدگاه مولانا و اکهارت، مطالعات اسلامی. شماره ۸۶، ۱۳۹۰
  • همانستی نفس و الوهیت. قبسات، شماره ۵۴، ۱۳۸۹
  • ضدِّ عرفان در برابر تجربه گرایی. جاویدان خرد، شماره اول دوره جدید، ۱۳۸۹
  • نقد و بررسی وجود ذهنی از دیدگاه ابن سینا. پژوهش‌های فسلفی و کلامی، شماره ۴۰، ۱۳۸۹
  • کارکردهای الهیاتی سکوت. فسلفه و کلام اسلامی، شماره ۱، ۱۳۸۹
  • اختفای احوال باطنی در آثار مولانا. ادیان و عرفان، شماره ۱، ۱۳۸۸
  • بررسی و نقد دیالکتیک تعالی و حلول از دیدگاه مولانا و مایستر اکهارت. جاویدان خرد، شماره ۳، ۱۳۸۸
  • توحید افعالی در قرآن و کتاب مقدس. کیهان اندیشه، شماره ۵۸، بهمن و اسفند ۱۳۷۳
  • اراده الهی و نفی موجبیت. فصلنامه حوزه و دانشگاه، شماره ۲، بهار ۱۳۷۴
  • قانونمندی در نظام آفرینش. کیهان اندیشه، شماره ۶۰، خرداد و تیر ۱۳۷۴
  • توحید افعالی از دیدگاه اشاعره و عرفا. نامه مفید، شماره ۳، پاییز ۱۳۷۴
  • شیراز مهد حکمت زادگاه ملاصدرا. خردنامه صدرا، شماره ۳، شهریور ۱۳۷۴
  • آشنایی با مکتب شیراز. خردنامه صدرا، شماره ۳، فروردین ۱۳۷۵
  • بررسی آثار و افکار صدرالدین دشتکی. خردنامه صدرا، شماره ۴، فروردین ۱۳۷۵
  • نقد ترجمه رساله وارستگی اکهارت. فصلنامه حوزه و دانشگاه، شماره ۷، تابستان ۱۳۷۵
  • بررسی آثار و افکار محقق خفری. خردنامه صدرا، شماره ۵ و ۶، زمستان ۱۳۷۵
  • بررسی آثار و افکار غیاث‌الدین منصور دشتکی شیرازی. خردنامه صدرا، شماره ۷، بهار ۱۳۷۶
  • بررسی شاگردان غیاث‌الدین منصور دشتکی. خردنامه صدرا، شماره ۱۱، بهار ۱۳۷۷
  • نظریه وحدت وجود و برهانی بودن آن از دیدگاه ابن عربی و ملاصدرا، مجموعه مقالات همایش جهانی ملاصدرا. خرداد ۱۳۷۸
  • تصحیح رساله مقامات‌العارفین غیاث‌الدین منصور دشتکی. فصلنامه اندیشه دینی، زمستان ۱۳۷۸
  • درآمدی بر تقریرهای مختف نظریه وحدت وجود. فصلنامه اندیشه دینی بهار، ۱۳۷۹
  • کاوشی در باب مشرف فکری ابن عربی. فصلنامه اندیشه دینی، پاییز ۱۳۷۹
  • وحدت وجود یا وحدت شهود از دیدگاه ابن عربی و اکهارت. پژوهش‌های فلسفی-کلامی، زمستان ۱۳۷۹
  • کیفیت شناخت و وصال خدا از دیدگاه دو عارف مسلمان و مسیحی. فصلنامه اندیشه دینی بهار، ۱۳۸۰
  • وحدت وجود، تجربه و تعبیر. فصلنامه اندیشه دینی، تابستان ۱۳۸۰
  • قاعده الواحد و پارادکس وحدت و کثرت. دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، پاییز ۱۳۸۰
  • قرآن و روش تفسیر از دیدگاه ابن عربی. بینات، زمستان ۱۳۸۰
  • ترجمه رساله سعادت غایی و عشق الهی. مرکز پژوهش‌های فرهنگ اسلامی، دانشگاه شیراز، پاییز ۱۳۸۰
  • بررسی اختلاف علاء‌الدوله سمنانی و ابن عربی در موضوع وحدت وجود. مجموعه مقالات کنگره افکار و آثار شیخ علاء‌الدوله سمنانی، تابستان ۱۳۸۱
  • گفتگوی اسلام و مسیحیت. نامه مفید، زمستان ۱۳۸۱
  • وحدت آفاقی وجود از دیدگاه ابن عربی و مایستر اکهارت. خردنامه، تابستان ۱۳۸۰
  • شیخ اشراق و مکتب شیراز. مجموعه مقالات کنفرانس بزرگداشت شیخ اشراق، تابستان ۱۳۸۰
  • وحدت وجود از دیدگاه علاء الدوله سمنانی. مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، بهار ۱۳۸۳
  • عرفان اسلامی، عرفان مسیحی. مجموعه مقالات دانشگاه تهران، ۱۳۸۱
  • نگاهی پدیدار شناسانه به کاربردهای مفهومی عرفان. فصلنامه انجمن معارف اسلامی ایران، شماره ۲، ۱۳۸۴
  • ایمان از دیدگاه توماس آکویناس. مجله مقالات و بررسی‌ها، پاییز ۱۳۸۳
  • تجربه دینی، تجربه عرفانی و ملاک بازشناسی آن. فصلنامه انجمن معارف اسلامی ایران، شماره ۱، ۱۳۸۴
  • مسأله وجه مشترک در عرفان. فصلنامه اندیشه دینی، تابستان ۱۳۸۳
  • راز گلشن راز. خردنامه صدرا، شماره ۵۷،  ۱۳۸۸
  • وجود ذهنی از دیدگاه فیلسوفان مکتب شیراز. معرفت فسلفس، شماره ۲۲، ۱۳۸۷
  • ماهیت ایمان از دیدگاه محمد غزالی. آینه معرفت، شماره ۱۴، ۱۳۸۷
  • ماهیت و سرشت مکاشفه عرفانی از دیدگاه صدرالمتألهین. اندیشه نوین دین، شماره ۱۵، ۱۳۸۷
  • مبانی نظری الهیات سلبی. نامه مفید، شماره ۶۳، ۱۳۸۷
  • وحدت وجود از دیدگاه شیخ صدرالدین قونوی و مولانا جلال‌الدین بلخی. کنفرانس بزرگداشت شیخ صدرالدین قونوی، قونیه-ترکیه، ۱۳۸۷
  • نیستی در نگاه مولانا و مایستر اکهارت. نامه حکمت، شماره ۱۰، ۱۳۸۶
  • نیستی در نگاه مولوی و مایستر اکهارت. مجموعه مقالات کنفرانس، آبان ۱۳۸۶
  • مولانا و پلورالیسم دینی. مجموعه مقالات کنفرانس، اردیبهشت ۱۳۸۶
  • تفسیر عشق و تأویل ذکر. مجموعه مقالات بزرگداشت حافظ، مهر ۱۳۸۵
  • بررسی یک بیت از مثنوی در وحدت وجود. مجموعه مقالات کنفرانس، بهمن ۱۳۸۵
  • بررسی و تحلیل پارادوکس های گلشن راز. مجموعه مقالات کنفرانس، آبان ۱۳۸۵
  • عرض ذاتی به عنوان معیار وحدت و تمایز علوم. مجله دانشکده علوم انسانی دانشگاه سمنان، تابستان ۱۳۸۴
  • فیلسوف ایرانی در چشم عارف آلمانی. کنفرانس ابن سینا، شهریور ۱۳۸۳
  • ملاصدرا و جهله صوفیه.  کنفرانس بین المللی ملاصدرا، خرداد ۱۳۸۱
  • سیر فلسفه از مکتب شیراز تا مکتب اصفهان. کنفرانس بین المللی قرطبه و اصفهان، اردیبهشت ۱۳۸۱
  • نسبت بین دین و عرفان. مجموعه مقالات کنفرانس، بهمن ۱۳۸۱
  • گفتگوی ادیان از طریق عرفان. کنفرانس گفتگوی تمدن‌ها از راه آموزش عالی، اردیبهشت ۱۳۸۱
  • مکتب فلسفی شیراز. فصلنامه فارس شناخت، بهار ۱۳۸۰

اندیشه‌ورزی در سایه مولانا

از ادبیات و عرفان تا فلسفه، اخلاق و اندیشهٔ اجتماعی؛ آثاری برای مواجهه‌ای عمیق‌تر با میراث فکری و پرسش‌های انسان معاصر.

آموختن در هر جا و هر لحظه

از درس‌گفتار و کارگاه تا دوره‌های حضوری و غیرحضوری؛ مسیرهایی برای یادگیری عمیق‌تر، گفت‌وگوی فکری و پیوند دانش با زندگی.

فرهنگ در گفت‌وگو و تجربه

از فصلنامهٔ نگاه آفتاب تا نشست‌های تخصصی، همایش‌ها و سفرهای موضوعی؛ فرصت‌هایی برای گسترش افق دید.